Speaker locaties

Net als Head units (radio’s) hebben speakers ook een specifieke locatie in een auto, en deze locaties hebben vaak vaste afmetingen.

als je de locatie van je speakers wilt bepalen kan je dat het best op de ‘’goed, beter, beste’’ manier doen. Voor goed geluid installeer je speakers op de originele fabriek locaties, voor beter geluid kan je ervoor kiezen om de originele locaties aan te passen voor andere speakers. En als laatst, je kan je eigen custom locaties maken voor het beste geluid. Ook kan je kiezen voor een combinatie van die drie.

Werking speakers

Speakers zetten een elektrisch signaal die vanaf de radio komt om in luchtdruk. Een speaker is niet veel anders dan een spoel (voice coil) in een magneet.

Door de spoel gaat een wisselstroom ofwel het audiosignaal, zo word er een kracht opgewekt, een zogenoemd elektrisch veld en daardoor zal de spoel gaan bewegen in het magneetveld. Aan de spoel wordt de conus vastgelijmd , zodat de lucht kan worden verplaatst en er luchtdrukverschil kan worden gemaakt. En die luchtdruk word door ons verwerkt als geluid. De frequentie van de golf wordt uitgedrukt in Hertz [Hz], het aantal trillingen per seconde.

De spider en de rubberen rand bovenop doen niets anders dan de conus en voice coil in positie houden.

Frequentie bereik

Onze oren en hersenen zetten deze golven om in het geluid zoals wij dat interpreteren. Helaas zijn oren niet perfect, ze hebben de grootste gevoeligheid tussen 300 Hz en 3000 Hz, zeer geschikt voor spraak, dat is natuurlijk ook logisch.

Boven de 15000 Hz horen we nog maar heel erg weinig en onder 20Hz voelen we alleen nog maar de luchtgolven ook wel luchtdruk genoemd.

Vandaar dat speakers in een hifi-installatie een bereik hebben van ca. 20 - 20000 Hz, zodat alle frequenties die wij kunnen horen weergegeven worden. Het is natuurlijk het streven om alle frequenties ook nog even sterk weer te geven, zodat het een heel lineair en realistisch geluid oplevert. Pieken of dippen in het frequentiecurve zijn dus niet gewenst.

Hieronder staat een plaatje van het totale frequentiespectrum, onderverdeeld naar de speakertypes:

Het is dus duidelijk dat er voor het totale spectrum verschillende speakers nodig zijn. Voor sub frequenties hebben speakers hele andere elektrische en mechanische eigenschappen nodig dan voor de hoge frequenties. Er worden dus meerdere speakers gebruikt die ieder een gedeelte van het frequentiespectrum weergeven.

De exacte filterfrequentie en flanksteilheid hangt helemaal af van de gebruikte speakers. Bij een 2-weg composet wordt mid en kickbass door één woofer voor zijn rekening genomen.

Meerdere speakers gebruiken per kanaal(coaxiaal) systemen heeft ook weer een nadeel. Stereo-opnames worden gemaakt voor alleen een rechter en linker kanaal. In het ideale geval bestaat elk kanaal uit één speaker. Dit geeft het meest natuurlijke stereobeeld en plaatsbepaling (staging) van de instrumenten zoals de maker dit bedoeld heeft. De coaxiaal speaker zal, o.a. vanwege het filter en de afstand tussen de speakers, dit stereobeeld wat beïnvloeden. Daarom kan een 2-weg soms beter klinken dan een 3- of zelfs 4-weg coaxiaal systeem.

Vanwege ruimtegebrek en allerlei inbouwbeperkingen wordt er in de auto meestal een 2-weg composet of de coaxiale speaker gebruikt. Met wat aanpassingen is een 3-weg ook nog wel in de meeste auto’s in te bouwen.

Belastbaarheid

Vaak wordt gevraagd naar het aantal watts van de speaker. Een speaker van 100w, dat is een speaker die 100w kan verdragen in een juiste behuizing en met de juiste bron erachter. Zet je een speaker in een slechte behuizing (te klein, te groot, lek etc.) dan is de belastbaarheid een stuk lager. Een speaker levert dus niks uit zichzelf, de aangesloten versterker levert die bijvoorbeeld wel 100w? Dus spreek daarom van de "belastbaarheid" i.p.v. het "aantal watts".

De belastbaarheid wordt beperkt door de maximale conusuitslag van een speaker (ook wel Xmax) en/of de thermische belastbaarheid en het vermogen van de aangesloten versterker.

Plaatsing speakers

Probeer altijd de speakers zo dicht mogelijk bij elkaar te plaatsen, dit voorkomt tijdsverschillen dit tijdsverschil komt doordat bv het geluid van de tweeter eerder aankomt dan bijvoorbeeld de woofer. Hierdoor kan krijg je een ’’dip’’ in het frequentiebereik. Oftewel je "mist" geluid vanwege uitdoving van geluidsgolven of het stereobeeld klopt niet meer.

Als je een tweeter en een woofer (composet) in een kickpanel op de vloer zet, dan heb je een veel betere focus en imaging. De speakers staan dan heel dicht bij elkaar en de afstand tot de luisterpositie is het grootst. En het afstandsverschil tussen links en rechts daardoor weer het kleinst. Helaas is de benodigde ruimte meestal te beperkt, een 16,5cm woofer heeft meestal 15-50L inhoud nodig om zijn werk goed te doen.

Bij de meeste auto's wordt bij een 2-weg composet de woofer in de deur en de tweeter in het dashboard of spiegeldriehoek gezet. Een betere positie voor de tweeter is de A-stijl, de stijl links en rechts van de voorruit, maar de montage en afwerking is een stuk lastiger.